Alles wordt duurder.
Boodschappen, energie, wonen, verzekeringen.
En dat is geen toeval of tijdelijke piek.
Het is het gevolg van meerdere ontwikkelingen die tegelijk spelen.
Inflatie is de basis
De kern is inflatie.
Dat betekent dat prijzen stijgen en geld minder waard wordt.
In Nederland waren consumentengoederen en diensten in 2025 gemiddeld 3,3 procent duurder dan in 2024. In maart 2026 lagen de prijzen nog altijd 2,7 procent hoger dan een jaar eerder. Dat laat zien dat de druk wel is afgezwakt ten opzichte van eerdere pieken, maar niet verdwenen is.
Oorlogen en spanningen werken door in prijzen
Oorlogen en geopolitieke spanningen hebben de afgelopen jaren veel invloed gehad op prijzen.
Dat zag je eerder al door de oorlog in Oekraïne, die grote gevolgen had voor energie, graan en transport. En ook spanningen in het Midden-Oosten blijven belangrijk, omdat ze invloed hebben op energieprijzen, handelsroutes en onzekerheid in de markt. De ECB rekent in haar recente vooruitzichten expliciet met hogere energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten, en het IMF wijst erop dat geopolitieke spanningen kunnen doorwerken via grondstoffenprijzen en inflatieverwachtingen.
Energie zit in bijna alles
Energie is niet alleen de gas- of stroomrekening thuis.
Het zit ook in:
- productie
- transport
- opslag
- distributie
De ECB benadrukt dat grotere energieschokken een extra sterk effect kunnen hebben op inflatie. Als energie duurder wordt, werkt dat dus veel breder door dan alleen aan de pomp of op de energierekening.
Bedrijven berekenen hogere kosten door
Bedrijven krijgen zelf ook te maken met hogere kosten.
Denk aan lonen, grondstoffen, energie en logistiek.
Als die kosten stijgen, worden ze uiteindelijk doorberekend aan consumenten. De ECB heeft voor 2026 de inflatieverwachting voor de eurozone juist omhoog bijgesteld, onder meer door hogere energieprijzen. Dat laat zien dat prijsdruk niet alleen uit het verleden komt, maar ook nu nog doorwerkt.
Prijzen gaan meestal niet terug naar het oude niveau
Veel mensen denken dat prijzen vanzelf weer dalen als inflatie afneemt.
Maar dat is meestal niet hoe het werkt.
Lagere inflatie betekent dat prijzen minder snel stijgen. Het betekent niet dat ze teruggaan naar het oude niveau. De ECB verwacht voor de eurozone nog steeds inflatie in 2026, 2027 en 2028, ook al is die lager dan tijdens de piekjaren.
Daarom voelt het alsof er minder overblijft
Dit is uiteindelijk wat mensen merken.
De prijzen van vaste lasten, boodschappen en dagelijkse uitgaven zijn omhoog gegaan, terwijl inkomens niet altijd even snel meestijgen. CBS-cijfers laten ook zien dat juist huisvesting, voedingsmiddelen en alcoholvrije dranken in 2025 een grote bijdrage leverden aan de inflatie in Nederland.
De realiteit
Alles wordt duurder door een combinatie van inflatie, hogere energiekosten, oorlogen, geopolitieke spanningen en bedrijven die gestegen kosten doorberekenen.
En omdat die factoren nog steeds spelen, stopt dat proces niet zomaar.
Niet omdat mensen iets verkeerd doen.
Maar omdat de economie om hen heen structureel duurder is geworden.
