Iedereen doet het.
Je ziet iets.
Je denkt: dit wil ik.
Je koopt het.
En een paar dagen later denk je:
waarom heb ik dit eigenlijk gekocht?
Dat is geen gebrek aan discipline.
Dat is hoe je brein werkt.
Het moment van kopen voelt goed
Op het moment dat je iets koopt, voelt het goed.
Dat komt door dopamine.
Volgens onderzoek binnen de Neuropsychology en studies van onder andere Harvard University zorgt kopen voor een korte beloning in je brein.
Niet omdat je het nodig hebt.
Maar omdat het voelt als winst.
Herkenbare momenten
Dit zijn situaties die bijna iedereen kent:
Je zit op je telefoon en ziet iets op Instagram
Je denkt: dit zou mijn leven beter maken
Je koopt het
Of:
Je hebt een lange dag gehad
Je bestelt iets omdat je het “verdient”
Of:
Je ziet korting en denkt: dit is slim om nu te doen
Niet omdat je het nodig hebt.
Maar omdat het op dat moment goed voelt.
Overconsumption is de standaard geworden
Wat vroeger uitzonderlijk was, is nu normaal.
Altijd nieuwe spullen.
Altijd iets beters.
Altijd een reden om te kopen.
Volgens onderzoeken en analyses van onder andere de OECD en consumentengedragstudies is overconsumption sterk toegenomen door:
- constante online prikkels
- social media
- snelle levering
- lage drempels om te kopen
Je ziet continu wat je nog niet hebt.
En dat triggert actie.
Je brein denkt niet in lange termijn
Op het moment van kopen denk je niet aan:
je saldo
je vaste lasten
het einde van de maand
Volgens de Behavioural Economics kiezen mensen vaak voor directe beloning boven lange termijn voordeel.
Dat wordt ook wel “present bias” genoemd.
Je kiest voor wat nu goed voelt.
Niet voor wat later beter is.
Korting en gemak versterken het gedrag
Korting en snelle betaling maken het nog makkelijker.
“Van €80 naar €40”
Voelt als besparen.
Maar je geeft nog steeds €40 uit.
Volgens onderzoek van de Journal of Consumer Research zorgt korting ervoor dat mensen minder kritisch nadenken over hun aankoop.
Kleine bedragen maken het onzichtbaar
€10 of €20 voelt niet als een probleem.
Dus je denkt er minder over na.
Maar meerdere kleine aankopen zorgen ervoor dat het totaal snel oploopt.
En dat zie je pas later.
Achteraf voelt het anders
Na de aankoop verdwijnt het gevoel.
En kijk je er rationeel naar.
Dan denk je:
had ik dit echt nodig?
Dat verschil is precies waar het gebeurt.
De realiteit
De meeste aankopen zijn geen logische keuzes.
Ze zijn het resultaat van gedrag, prikkels en gewoonte.
En in een wereld waar alles gericht is op kopen, wordt dat alleen maar sterker.
De kern
Je koopt niet omdat je het nodig hebt.
Je koopt omdat het op dat moment logisch voelt.
En zolang je dat moment niet herkent, blijf je kopen.
